Verplichte zorgverzekering en acceptatie
Wie in Nederland woont of werkt, moet meestal een Nederlandse basisverzekering hebben. De verzekeraar moet verzekeringsplichtigen in beginsel accepteren, ongeacht leeftijd of gezondheid. Voor aanvullende verzekeringen geldt die acceptatieplicht niet. Je woon- en werksituatie bepalen of je onder de Nederlandse regels valt.
UnitedConsumers
Bewuste keuze
€125,40
Eigen risico: €885
Vrije zorgkeuze: Beperkt Bekijk zorgverzekering
UnitedConsumers
Basis keuze
€132,90
Eigen risico: €885
Vrije zorgkeuze: Gedeeltelijk Bekijk zorgverzekering
Inhoudsopgave [verbergen]
? min. leestijd | ? woordenVerzekeringsplicht is jouw verplichting om een basisverzekering af te sluiten. Acceptatieplicht is de verplichting van de zorgverzekeraar om je daarvoor toe te laten. De Zorgverzekeringswet regelt beide. Nationaliteit alleen bepaalt niet of je een Nederlandse zorgverzekering nodig hebt.
De aanbiedingen hierboven tonen een selectie van aangesloten verzekeraars uit de premietabel voor 2026 bij € 885 eigen risico. Je kunt ook kiezen voor alleen het verplichte eigen risico van € 385. Vergelijk premie en voorwaarden nadat je hebt vastgesteld welke verzekering je nodig hebt.
Verzekeringsplicht voor burgers
De verzekeringsplicht sluit doorgaans aan bij verzekering voor de Wet langdurige zorg (Wlz). Veel mensen die in Nederland wonen of werken zijn Wlz-verzekerd. Er bestaan uitzonderingen, onder meer bij werken over de grens, internationale organisaties en buitenlandse studenten. Twijfel je, vraag dan de Sociale Verzekeringsbank (SVB) om een onderzoek naar je Wlz-verzekeringspositie. [ref]
Wanneer moet je een verzekering afsluiten?
- Pasgeboren kind: schrijf het kind binnen vier maanden na de geboorte in bij een zorgverzekeraar. De basisverzekering is dan vanaf de geboorte geregeld. Voor kinderen onder 18 betaal je geen basispremie en geldt geen eigen risico. [ref]
- Nieuw verzekeringsplichtig door wonen of werken: sluit de verzekering zo snel mogelijk af, in ieder geval binnen vier maanden. Bij tijdige inschrijving werkt de dekking terug tot het ontstaan van de plicht; je betaalt ook premie over die periode. Ben je te laat, dan kunnen eerdere zorgkosten voor eigen rekening blijven. [ref]
- Je wordt 18: je was als kind al verzekeringsplichtig. Controleer de voortzetting van je bestaande verzekering; er begint geen nieuwe vrije termijn van vier maanden. Vanaf de maand na je 18e verjaardag betaal je basispremie en geldt eigen risico. Lees wat je regelt als jongere vanaf 18 jaar.
Wat gebeurt er als je niet verzekerd bent?
Ben je verzekeringsplichtig maar onverzekerd, dan vraagt het CAK je per brief om actie te ondernemen. Sluit je niet binnen drie maanden na die brief een zorgverzekering af, dan volgt in 2026 een boete van € 529,74. Na nog eens drie maanden zonder verzekering kan een tweede boete volgen. Blijf je ook daarna onverzekerd, dan sluit het CAK namens jou een verzekering af. Een boete vervangt geen verzekering en vergoedt je zorgkosten niet. [ref]
Denk je dat je geen Nederlandse basisverzekering hoeft te hebben? Vraag tijdig een Wlz-onderzoek aan bij de SVB en volg de aanwijzingen in de CAK-brief. Een onderzoek of bezwaar betekent niet automatisch dat je een opgelegde boete nog niet hoeft te betalen.
Gemoedsbezwaren tegen verzekeren
Heb je vanuit je levensovertuiging bezwaar tegen verzekeren en heb je geen verzekeringen afgesloten, dan kun je bij de SVB ontheffing aanvragen. Dit is geen algemene mogelijkheid om wegens de kosten af te zien van een zorgverzekering. Bij ontheffing betaal je vervangende belasting in plaats van de betreffende premies. [ref]
Militairen en andere bijzondere situaties
Voor beroepsmilitairen in actieve dienst bestaat de zorgregeling van Defensie via de Stichting ZiektekostenVerzekering Krijgsmacht (SZVK). Bij het verlaten van de actieve dienst moet je zelf een reguliere zorgverzekering regelen. Controleer bij een bijzondere aanstelling, zoals reservist, welke regeling geldt; niet iedereen die voor Defensie werkt valt automatisch onder dezelfde regeling. [ref]
Een laag inkomen heft de verzekeringsplicht niet op. Je kunt mogelijk zorgtoeslag krijgen. Daarvoor gelden onder meer inkomens- en vermogensgrenzen.
Acceptatieplicht voor verzekeraars
Een zorgverzekeraar mag je voor de basisverzekering niet weigeren omdat je ziek bent, veel zorg nodig hebt of ouder bent. Ook mag hij daarom geen hogere premie voor dezelfde basispolis vragen. De verzekeraar mag wel gegevens opvragen om vast te stellen of je verzekeringsplichtig bent. [ref]
Uitzonderingen en eerdere problemen met een verzekeraar
De acceptatieplicht geldt binnen het wettelijke werkgebied van de verzekeraar. Een verzekeraar hoeft geen tweede, overlappende basisverzekering af te sluiten. Verder kan een uitzondering gelden bij dezelfde verzekeraar als de eerdere verzekering in de afgelopen vijf jaar is opgezegd of ontbonden wegens opzettelijke misleiding of het niet betalen van premie. Dat is geen algemene uitsluiting bij alle verzekeraars. [ref]
Een lopende premieachterstand kan overstappen verhinderen. Dat is iets anders dan medische acceptatie. Neem bij betalingsproblemen contact op met je verzekeraar over een regeling en lees de uitleg over zorgpremie. Vul aanvraaggegevens volledig en naar waarheid in; onjuiste informatie is niet automatisch zonder gevolgen zodra een aanvraag is geaccepteerd.
Geen acceptatieplicht voor aanvullende dekking
Een aanvullende verzekering is vrijwillig. Een verzekeraar mag daarvoor gezondheidsvragen stellen, voorwaarden hanteren of je weigeren. Controleer ook wachttijden. Wacht met het opzeggen van je huidige aanvullende pakket tot duidelijk is of en wanneer de nieuwe dekking ingaat.
Wat doe je bij een weigering?
Vraag de verzekeraar om een schriftelijke reden en controleer of het om de basisverzekering of aanvullende verzekering gaat. Ben je het niet eens met de beslissing, dien dan eerst een klacht in bij de verzekeraar. Kom je er niet uit, dan kun je terecht bij de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ). Een mogelijke schending van de acceptatieplicht kun je ook melden bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). [ref]
Verplichte zorgverzekering en acceptatie - veel gestelde vragen (FAQ)
Wat gebeurt er als je niet verzekerd bent?
Wat zijn gemoedsbezwaren voor de zorgverzekering?
Zijn militairen vrijgesteld van verzekeringsplicht?
Referenties
[verbergen]Deel dit artikel
Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!
Wanneer is een zorgverzekering verplicht en mag een verzekeraar je weigeren? Lees over kinderen, uitzonderingen, aanvullende dekking en CAK-boetes.
Over de auteur
Deze website wordt geschreven en beheerd door Patrick de Graaf.
Patrick heeft een achtergrond in bedrijfseconomie, accountancy en belastingrecht en werkt sinds 2017 als Financial Controller. Die achtergrond ondersteunt de uitleg over kosten. Deze website geeft algemene informatie over zorgverzekeringen; hij beoordeelt geen medische situatie of persoonlijke verzekeringsbehoefte.
Lees meer over zijn opleidingen en werkervaring en bronnen en werkwijze.
Controleer voor je keuze het verzekeringsjaar, de premie, polisvoorwaarden en zorgcontracten bij de verzekeraar. De vergelijking is geen volledig marktoverzicht of persoonlijk advies.